عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )
371
الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )
ثُمَّ قَسَتْ . . . تَعْمَلُونَ : سپس دلهايتان سخت شد ؛ پس آن دلها از نظر قساوت همانند سنگ يا سختتر است و بدرستى كه برخى از سنگها همانا از آنها جويها مىجوشد و برخى از آنها مىشكافد پس آب از آن بيرون مىشود و بدرستى كه برخى از آنها از ترس خدا فرومىريزد و خداى از آنچه مىكنيد غافل نيست . ( آيهء 74 ) . . . وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ . . . : . . . و دلهايشان از دوستى گوساله سيراب شد . . . ( آيهء 93 ) وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً . . . : ( چنان كه شما را به راه راست هدايت كرديم ) شما را امتى معتدل قرار داديم . . . ( آيهء 143 ) وَ مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا . . . لا يَعْقِلُونَ : و حكايت ( دعوتكننده ) كسانى كه كفر ورزيدند مانند حكايت كسى است كه بانك بر چيزى ( حيوانى ) زند كه جز آوازى و بانگى نشنوند ، كرند ، گنگند ، كورند ، پس ايشان خردمندى نمىكنند . ( آيهء 171 ) وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ . . . : و شما را در قصاص زندگانيى است . . . ( آيهء 179 ) الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ . . . : ماه حرام در برابر ماه حرام است و شكستن حرمتها را قصاصى است . . . ( آيهء 194 ) أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِي حَاجَّ إِبْراهِيمَ . . . قَدِيرٌ : آيا به آن كه با ابراهيم درباره پروردگارش ستيهيد توجه نكردى ، كه خداى او را پادشاهى داد ؛ هنگامى كه ابراهيم گفت : پروردگار من آن كسى است كه زنده مىكند و مىميراند . گفت : من زنده مىكنم و مىميرانم . ابراهيم گفت : پس خداى خورشيد را از مشرق مىآورد پس از سوى باخترش بياور ، پس آن كه كفر ورزيد مبهوت شد و خداى گروه ستمكار را راهنمايى نمىكند . ( و آيا توجه نكردى ) به مانند كسى كه به آباديى گذشت كه با وجود بناها كه داشت خالى بود ( يا بر سقفهايش فروريخته بود ) گفت : چگونه خداى اهل اين آبادى را پس از مرگشان ، زنده مىگرداند ، پس خداى او را صدسال ميراند ، و سپس برانگيختش ، گفت : چقدر درنگ كردى گفت : روزى يا پارهاى از روز ، گفت : بلكه صدسال درنگ كردى پس به خوردنى و نوشيدنيت نگاه كن كه سالزده نشده است . و خر خويش بنگر تا تو را حجتى بر مردم ( براى حقانيت بعث و نشور ) قرار دهيم . و استخوانها را بنگر كه چگونه بلندشان مىكنيم . سپس گوشت بر آن مىپوشانيم . پس چون براى وى ( حقيقت امر ) آشكار شد گفت : مىدانم كه خداى بر هر چيز تواناست . ( آيهء 258 - 259 ) مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ . . . سَبْعَ سَنابِلَ . . . : و مثل كسانى كه داراييهايشان را در راه خدا انفاق مىكنند ، همانند مثل خوشهاى است كه هفت خوشه مىروياند . ( آيهء 261 )